Generic filters
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in excerpt

Zorg voor succes­ervaringen

Studenten hebben succeservaringen nodig. Een succeservaring kan bijvoorbeeld zijn dat ze een berekening begrijpen, een opdracht af hebben, of dat ze positieve feedback ontvangen. Succeservaringen zijn op verschillende manieren gerelateerd aan motivatie. Zo vervullen succeservaringen de intrinsieke basisbehoefte aan competentie en dragen ze bij aan het gevoel van zelfeffectiviteit en zelfvertrouwen. Zelfeffectiviteit is het geschatte vertrouwen dat je over de vaardigheden beschikt om een taak succesvol af te maken. Zelf­effectiviteit en zelfvertrouwen hangen samen met verhoogde motivatie, wat weer leidt tot betere leerprestaties.

Succeservaringen, zelfvertrouwen en motivatie versterken elkaar dus. Als het lukt om studenten een zetje te geven zodat deze successpiraal in werking treedt, krijgt motivatie een boost. Als docent doe je er daarom goed aan om te zorgen dat ongeveer 80% van de oefeningen die je geeft, resulteert in succeservaringen bij studenten. Laat de leerstof dus aansluiten bij de voorkennis van studenten, laat vragen van vorige lessen terugkomen of begin met relatief simpele oefeningen. Daarnaast is het ook slim om de behaalde succeservaringen kracht bij te zetten. Bijvoorbeeld door zichtbaar te maken hoeveel studenten erop vooruit zijn gegaan in een les of cursus, of door aan het eind van elke les een quiz af te nemen en studenten die een vraag juist beantwoorden in het zonnetje zetten. Succes is namelijk aanstekelijk en smaakt naar meer.

 

Hoe kun je succeservaringen inbouwen in je lessen?

  1. Sluit aan bij voorkennis

Door voort te bouwen op al aanwezige kennis van studenten, kunnen zij nieuwe informatie makkelijker opnemen en meer succes ervaren. Bouw voort op aanwezige kennis door bijvoorbeeld in een kennisquiz vragen over onderwerpen te stellen die al vaker aan bod zijn gekomen en daarop in te haken. Een andere manier om dit te doen is door met een woordenwolk duidelijk te maken hoe nieuwe informatie daarop aansluit.

 

  1. Geef progressiegerichte feedback

Veel feedback die mensen geven is prestatiegericht: het gaat over wat de ander nog nodig heeft om een goede prestatie te halen. Het is echter minstens zo waardevol als je studenten laat terugblikken op hoe zij zijn gegroeid. Laat studenten bij bijvoorbeeld een oefening, verslag of criteriumgericht interview terugblikken op hun groei en geef hier feedback op. Zorg dat ze zich bewust worden van hun eigen succes: ‘Waarom lukte dit je eerst niet en nu wel?’

 

  1. Daag studenten uit net boven hun kunnen

Als je studenten vraagt om oefeningen te maken, vragen te beantwoorden of aan producten te werken, zorg dan voor constructieve frictie: vraag hun nét meer dan ze kunnen. Een succeservaring is dan des te duidelijker voelbaar voor hen. Op deze manier zet je in op de zone van naaste ontwikkeling. Het is ondoenlijk om dit voor alle studenten voor elkaar te krijgen, omdat niet alle studenten ergens even goed in zijn. Probeer bijvoorbeeld studenten extra uit te dagen door verdiepende vragen te stellen of hen aan te moedigen om iets nog verder te verbeteren. Een concrete manier om dit te doen is door bijvoorbeeld quizvragen of handelingsopdrachten op verschillende niveaus aan te bieden of de vragen/handelingen steeds moeilijker te maken.

 

 

Bronnen

Boekaerts, M. (2010). The crucial role of motivation and emotion in classroom learning. The nature of learning: Using research to inspire practice, 91-111.

Achterkamp, R., Hermens, H. J., & Vollenbroek-Hutten, M. M. (2015). The influence of success experience on self-efficacy when providing feedback through technology. Computers in Human Behavior, 52, 419–423.

Rosi, A., Cavallini, E., Gamboz, N., Vecchi, T., Van Vugt, F. T., & Russo, R. (2019). The impact of failures and successes on affect and self-esteem in young and older adults. Frontiers in Psychology, 10, 1795.

Boekaerts, The nature of learning, 91-111.

Joosten, A., & Van Laar, S. (2015). Bij de les: Didactische tips voor docenten. Te downloaden via de website van de docentenacademie.