Generic filters
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in excerpt

Leer studenten effectieve leerstrategieën

Op de meeste docentenopleidingen leren docenten hoe mensen effectief kunnen leren. Toch leren studenten op hun opleidingen meestal niet hoe ze effectief moeten leren. Effectief leren is een vaardigheid die aan te leren is. Zonder gereedschapskist aan effectieve leerstrategieën vallen studenten terug op veelgebruikte, maar ineffectieve strategieën zoals herlezen, samenvatten, markeren of een dag voor de toets stampen. Die technieken kunnen op de korte termijn resulteren in goede studieprestaties, maar de informatie wordt ook weer snel vergeten. Bij effectieve leerstrategieën verloopt de vergeetcurve veel minder steil. Laat studenten dus regelmatig kennismaken met effectieve leerstrategieën in de les.

De meest effectieve leerstrategieën vallen onder de verzamelnaam retrieval practice: het oefenen van herinneren. Bij deze strategieën proberen studenten eerder verwerkte kennis actief op te halen uit hun langetermijn­geheugen. Voorbeelden zijn het beantwoorden van (toets)vragen, het zelf bedenken van toetsvragen, het gebruiken van flitskaarten, leerstof aan zichzelf of anderen uitleggen, free recall en de method of loci. Hierbij koppel je nieuwe informatie aan al bestaande informatie in je langetermijngeheugen zodat je deze gemakkelijker kunt terughalen. Doordat de leerstof herhaaldelijk wordt opgehaald uit het langetermijngeheugen, blijft deze daar uiteindelijk beter zitten en wordt het gemakkelijker er aanspraak op te maken. De herhaling kan nog krachtiger gemaakt worden door gebruik te maken van spreiding, steeds meer tijd tussen herhaling, en afwisseling: gerelateerde onderwerpen door elkaar heen herhalen. Laat studenten dus niet alleen maar recente leerstof herhalen, maar juist ook leerstof van enkele weken terug en blijf wisselen in welke onderwerpen worden herhaald.

 

Hoe kun je studenten effectieve leerstrategieën aanleren?

  1. Laat studenten zichzelf vaak testen

Leer studenten om regelmatig een kennistest te maken of oefeningen te her­halen. Zo maken ze gebruik van het testeffect: het gegeven dat je informatie beter opslaat in je geheugen als je ‘getest’ wordt op die informatie. Doe dit afhankelijk van de moeilijkheid en hoeveelheid dagelijks, eens om de zoveel dagen of wekelijks. Laat studenten bijvoorbeeld tijdens iedere les of ter voorbereiding daarop vragen beantwoorden met een digitale quiz. Gebruik de antwoorden vervolgens weer ter voorbereiding op je volgende les, bijvoorbeeld door in te gaan op veelvoorkomende misconcepties.

 

  1. Leer studenten te werken met een Leitnerbox

Een Leitnerbox of Leitnersysteem is een methode om flitskaarten (flashcards) te sorteren, op basis van hoe lang de studenten deze heeft onthouden. Een Leitner­box is onderverdeeld in verschillende compartimenten waar de flitskaarten in worden bewaard. Elk compartiment is gekoppeld aan een bepaalde tijdsduur die aangeeft hoe lang gewacht moet worden tot die kaarten weer worden overhoord. Als een kaart correct herinnerd is, verhuist deze naar het volgende compartiment met een langere tijdsduur; als het antwoord niet goed is, verhuist de kaart juist terug naar een al eerder gepasseerd compartiment. De Leitnerbox kan makkelijk zelf worden gemaakt en draagt bij aan krachtige actieve en ­gefaseerde herhaling.

 

  1. Laat studenten een memoryspel maken

Geef studenten als oefening om een memoryspel te maken. Ieder setje van het spel bestaat uit een kaartje met een begrip, concept of stap in het proces en een kaartje met een (zelfbedacht) icoon dat symbool staat voor de andere kaart. Vervolgens kunnen studenten de spellen in groepjes spelen. Op die manier zijn ze bezig met herhalen gekoppeld aan dual coding. Sta met studenten bewust stil bij waarom je dit doet zodat je de werkvorm koppelt aan het leren over leren.

 

 

Bronnen

Moreira, B. F. T., Pinto, T. S. S., Starling, D. S. V., & Jaeger, A. (2019). Retrieval practice in classroom settings: A review of applied research. Frontiers in Education, 4.