Generic filters
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in excerpt

Ga uit van hoge verwachtingen

Jouw verwachtingen als docenten over je studenten kunnen de leerprestaties van die studenten beïnvloeden,  zowel in positieve  als negatieve zin. Bij onderzoeken waarin docenten geattendeerd werden op de invloed van hun eigen verwachtingen of waarin zij expliciet hoge verwachtingen moesten uitspreken, resulteerde dit in betere leerprestaties van studenten. Het is dus raadzaam om realistische en heldere verwachtingen uit te spreken naar je studenten.

De bevinding dat verwachtingen van jou als docent over je studenten de leerprestaties van die studenten kunnen beïnvloeden staat bekend als het Pygmalion-­effect, het teacher expectancy-effect of het Rosenthal-effect. Dit effect wordt verklaard doordat jouw attitudes en verwachtingen je gedrag beïnvloeden en dat gedrag vervolgens weer wordt geïnterpreteerd door studenten. Studenten kunnen zich bijvoorbeeld dom voelen als jij na een tweede keer uitleg hardop, maar wellicht onbedoeld, begint te zuchten.

Ongewenste verwachtingen van docenten zijn doorgaans gebaseerd op stereotypische eigenschappen van de groep waar studenten toe (lijken te) behoren, door hun etniciteit, geslacht of sociaaleconomische status (SES). Zo blijkt bijvoorbeeld dat docenten de toekomst van studenten met een lage SES vaak somberder inzien dan die van studenten met een hoge SES. Het gevaar van (te) lage verwachtingen is dat docenten (onbewust) minder energie steken in deze studenten of dat ze verwachtingen uitspreken die de eigenwaarde van studenten ondermijnen.

 

Hoe kun je hoge verwachtingen laten blijken tijdens de les?

  1. Ga uit van hoge verwachtingen

Ga bij het voorbereiden en geven van je lessen bij alle studenten uit van maximaal resultaat. Dit klinkt logisch, maar veel onderzoeken laten zien dat docenten behoorlijk kritisch zijn over de kennis en vaardigheden van hun studenten. Hebben studenten bijvoorbeeld moeite met concentratie of hebben zij hun huiswerk niet gemaakt, ga dan niet direct uit van onwil. Het kan ook een teken zijn dat ze te weinig uitdaging zien in de les of moeite hebben met iets anders, zoals het plannen en organiseren of het filteren van omgevingsruis. Blijf dus ook deze studenten uitdagen.

 

  1. Spreek hoge verwachtingen uit

Probeer ongeacht wie er voor je zit, ook al is dat soms moeilijk, uit te gaan van hoge verwachtingen en spreek die expliciet uit. Jij verwacht bijvoorbeeld dat studenten zich altijd voorbereiden voor een les door zich in te lezen in het leerdoel. Leg uit waarom je die verwachtingen hebt en handel er consequent naar. Uiteraard geldt hierbij realisme: consequenties kunnen pas volgen na juiste voorwaarden, zoals een duidelijke planning en uitleg.

 

  1. Geef alle studenten toegang tot meer uitdaging

Door alle studenten toegang te geven tot uitdagende opdrachten, is er voor hen altijd een kans om verder te groeien. Doe dit bijvoorbeeld door opdrachten op verschillende niveaus beschikbaar te stellen of door in een rubric zoiets als ‘excellent of ‘uitzonderlijk’ als niveau toe te voegen. Zorg er daarbij voor dat alle niveaus van opdrachten of beoordelingen voor alle studenten inzichtelijk zijn en daag studenten waar wenselijk uit om verder te groeien.

 

 

Bronnen

Rubie-Davies, C., Hattie, J., & Hamilton, R. (2006). Expecting the best for students: Teacher expectations and academic outcomes. British Journal of Educational Psychology, 76(3), 429-444.

Szumski, G., & Karwowski, M. (2019). Exploring the Pygmalion effect: The role of teacher expectations, academic self-concept, and class context in students’ math achievement. Contemporary Educational Psychology, 59, 101787.

Timmermans, A. C., Kuyper, H., & Van der Werf, G. (2015). Accurate, inaccurate, or biased teacher expectations: Do Dutch teachers differ in their expectations at the end of primary ­education? British Journal of Educational Psychology, 85(4), 459–478.

De Boer, H., Timmermans, A. C., & Van der Werf, M. P. (2018). The effects of teacher expectation interventions on teachers’ expectations and student achievement: narrative review and meta-analysis. Educational Research and Evaluation, 24(3–5), 180–200.

Rosenthal, R., & Jacobson, L. (1968). Teacher expectations for the disadvantaged. Scientific ­American, 218(4), 19–23.

Auwarter, A. E., & Aruguete, M. S. (2008). Effects of student gender and socioeconomic status on teacher perceptions. The Journal of Educational Research, 101(4), 242–246.